
Conductor , Viola
.(1920 - 1995)
واتسلاو نویمن، رهبر ارکستر اهل چک، ارتباط خیلی نزدیکی با ارکستر فیلارمونیک چک داشت. او در سه دورهٔ جداگانه، در مجموع به مدت ۲۵ سال، رهبر اصلی این ارکستر بود؛ از سال ۱۹۴۸ تا ۱۹۹۳. در کنار این، سمتهای مهم دیگری هم داشت؛ از جمله رهبری اصلی ارکستر گِواندهاوس لایپزیگ و مدیر موسیقی اپرای لایپزیگ. نویمن از همان دوران کودکی استعداد موسیقی خودش را نشان داد و تا اواسط دوران نوجوانی، ویولن را با مهارت قابلتوجهی مینواخت؛ هرچند هنوز به پختگی کامل یک نوازندهٔ حرفهای نرسیده بود. در سال ۱۹۴۰ وارد کنسرواتوار پراگ شد و در طول سالهای جنگ، زیر نظر یوزف میتسکا ویولن یاد گرفت. مثل خیلی از ویولنیستها، نویمن در همین دوران در نوازندگی ویولا هم مهارت زیادی پیدا کرد. علاوه بر این، در کنسرواتوار، رهبری ارکستر را نزد پاول ددِچک و متود دولژییل فرا گرفت. در سال ۱۹۴۵، نویمن در تأسیس کوارتت اسمِتانا نقش داشت؛ گروهی که خودش در آن ویولا مینواخت. او در سالهای ابتدایی پس از جنگ، بهعنوان نوازندهٔ ویولا در ارکستر فیلارمونیک چک هم فعالیت میکرد. در سال ۱۹۴۸، پیشنهاد رهبری ارکستر فیلارمونیک چک را پذیرفت، اما با توجه به اوضاع سیاسی ناآرام و مشکلات مختلفی که در آن دوران گریبانگیر پراگ بود، به نظر میرسید انتخاب او بیشتر یک راهحل موقتی باشد. وقتی در سال ۱۹۵۰ امکان حضور کارل آنچرل، رهبر باسابقهٔ چک، فراهم شد، نویمن که آن زمان فقط ۳۳ سال داشت، مجبور شد از این سمت کنار برود. همان سال، او بهعنوان رهبر اصلی ارکستر فیلارمونیک دولتی کارلووی واری مشغول به کار شد. فقط سه سال آنجا ماند و بعد در سال ۱۹۵۴ مدیریت موسیقی ارکستر سمفونیک برنو را پذیرفت؛ جایی که تنها دو فصل فعالیت کرد. در سال ۱۹۵۶، همکاری طولانیمدتش با اپرای کمدی برلین را آغاز کرد. او هشت فصل در این مجموعه رهبر ارکستر بود که دو فصل آن را بهعنوان رهبر اصلی فعالیت کرد. در سال ۱۹۶۴ از این سمت کنار رفت و همان سال، رهبری اصلی ارکستر گِواندهاوس لایپزیگ را بر عهده گرفت. نخستین ضبطهای مهم نویمن هم در دورهٔ فعالیتش در لایپزیگ انجام شدند. یکی از آنها اجرای بسیار قابلتوجه سمفونی شمارهٔ ۵ گوستاو مالر بود که توسط شرکت Vanguard Records منتشر شد. در سال ۱۹۶۸، به دنبال ورود نیروهای شوروی به پراگ، آنچرل از سمت رهبری ارکستر فیلارمونیک چک کنارهگیری کرد و بعدها بهعنوان مدیر موسیقی ارکستر سمفونیک تورنتو فعالیت کرد (۱۹۷۰–۱۹۷۳). جالب اینکه نویمن همان سال جای او را گرفت و دوباره مسئولیت رهبری اصلی ارکستر فیلارمونیک چک را بر عهده گرفت. تحت رهبری نویمن، ارکستر فیلارمونیک چک که از قبل هم در سطح جهانی مطرح بود، از نظر توانایی و اعتبار باز هم پیشرفت کرد. او در دو دههٔ بعد تورهای خارجی موفق زیادی با ارکستر داشت و تعداد زیادی ضبط تحسینشده هم انجام داد؛ از جمله ضبط کامل چرخهٔ سمفونیهای مالر و آثار سمفونیک بوهوسلاو مارتینو. نویمن بین سالهای ۱۹۷۰ تا ۱۹۷۳، همزمان سمت مدیر کل موسیقی اپرای دولتی اشتوتگارت را هم بر عهده داشت. در اینجا و همچنین در دوران فعالیتش در اپرای برلین، رپرتوار بسیار گستردهای برای خودش شکل داد که آثار آهنگسازانی مثل یانـاچک ــ که اپرای روباه حیلهگر کوچولو در برلین موفقیت ویژهای پیدا کرد ــ موتسارت (دون ژوان و عروسی فیگارو)، واگنر (تریستان و ایزولده) و شوستاکوویچ (کاترینا ایزمایلووا) را دربرمیگرفت. با اینکه تعداد ضبطهای سمفونیک نویمن بسیار زیاد بود، ضبطهای اپرایی او نسبتاً کم بودند. در میان آنها میشود به دو اپرای یاناچک، یعنی روباه حیلهگر کوچولو و از خانهٔ مردگان اشاره کرد. در سال ۱۹۸۹، نویمن در اعتراضات علیه دولت کمونیستی چک که آن زمان دیگر بهشدت تضعیف شده بود، نقش فعالی داشت. این اعتراضات به فروپاشی حکومت در اواخر همان سال کمک کرد. او در سال ۱۹۹۰ از سمت رهبر اصلی ارکستر فیلارمونیک چک کنار رفت، اما بهدلیل اختلافنظر میان اعضای ارکستر و پیچیدگیهای مربوط به انتخاب جانشین، یک بار دیگر برای یک فصل به ارکستر برگشت و در فصل ۱۹۹۲–۱۹۹۳ آخرین دورهٔ فعالیتش را در این سمت گذراند.