
Piano
.(1945 - 2022)
رادو لوپو پیانیستی بود که هم در مخاطبان و هم در میان موسیقیدانان دیگر، احساسی همگانی از شگفتی و تحسین برمیانگیخت. او در نوازندگی خود، درونگرایی شاعرانه و منحصربهفردی را با آزادی طبیعی و بیتکلفی درآمیخته بود؛ آزادیای که به نظر میرسید مستقیماً به قلب هر اثری که اجرا میکرد راه مییابد. او چنان مینواخت که گویی با موسیقی به وحدت رسیده است؛ میتوانست به شیوهای مخاطبان را مسحور کند که ارتباط چندانی با تکنیک نداشت و همهچیز به شدت و ژرفای نگرش هنریاش وابسته بود. لوپو در سال ۱۹۴۵ در شهر گالاتسِ رومانی به دنیا آمد. تحصیلات موسیقی خود را در بخارست آغاز کرد و سپس در کنسرواتوار مسکو ادامه داد؛ جایی که نزد هاینریش نویهاوس به فراگیری پیانو پرداخت. او در سال ۱۹۶۶ برندهٔ مسابقهٔ پیانوی ون کلایبرن شد و با کسب جایزهٔ نخست مسابقهٔ پیانوی لیدز در سال ۱۹۶۹، شهرتش تثبیت شد. با گذشت سالها، لوپو بیش از پیش از دسترس عموم دور شد. حتی در دوران اوج فعالیتش نیز اجراهای عمومی او اغلب با اطلاعرسانی در آخرین لحظات و در مکانهایی دور از مراکز معمول برگزاری کنسرت انجام میشد؛ اجراهایی که علاقهمندان، بیآنکه بدانند فرصت بعدی چه زمانی فراهم خواهد شد، در آنها شرکت میکردند. او در انتخاب آثاری که ضبط میکرد بسیار سختگیر بود: موتسارت، بتهوون، شوبرت، شومان و برامس. بااینحال، دریغ که از باخ، شوپن یا دبوسی ــ آهنگسازانی که آثارشان را نیز مینواخت ــ هیچ ضبطی از او به یادگار نمانده است. آخرین ضبط انفرادی او، شامل «کریسلریانا» (۱۸۳۸)، «صحنههای کودکی» (۱۸۳۸) و «هومورسک» (۱۸۳۹) اثر شومان، در سال ۱۹۹۳ انجام شد. کمیابی آثار ضبطشدهٔ او ارزش ویژهای به همین تعداد محدود میبخشد و دلیلی دیگر است برای آنکه هر یک از این ضبطها را ارج نهیم؛ بهویژه اجرای والا و درخشان او از سونات پیانوی سیبمل ماژور شوبرت، کاتالوگ دویچ شمارهٔ ۹۶۰ (۱۸۲۸)، در سال ۱۹۹۱ و آلبوم شگفتانگیز دونوازیهای پیانو موتسارت و شوبرت با موری پرایا در سال ۱۹۸۵. رادو لوپو پس از یک دوره بیماری طولانی، در سال ۲۰۲۲ درگذشت.