
Composer
.(1840 - 1893)
چایکوفسکی شاعری پرشور در ستایش احساسات قلبی بود و در عین حال، استادی چیرهدست در فن آهنگسازی بهشمار میرفت که در عرصههای سمفونی، کنسرتو، اپرا و باله شاهکارهایی آفرید. او در سال ۱۸۴۰ در خانوادهای غیرموسیقایی به دنیا آمد و برخلاف میل خانوادهاش، در آنچه امروزه کنسرواتوار سنپترزبورگ نامیده میشود، ثبتنام کرد و به یکی از نخستین دانشآموختگان رشتهٔ آهنگسازی این مرکز بدل شد. چایکوفسکی تحت راهنمایی بالاکیرف، رهبر گروه آهنگسازان ملیگرای موسوم به «گروه توانمند»، نخستین شاهکار بزرگ خود، شعر سمفونیک «رومئو و ژولیت» را نوشت و سپس بارها بازنویسی کرد؛ این اثر نخستین بار در سال ۱۸۷۰ منتشر شد و سرانجام در سال ۱۸۸۰ به صورتی درآمد که آهنگساز از آن رضایت داشت. کنسرتوی نوآورانهٔ پیانوی شمارهٔ ۱ او، با وجود تحقیر شدن از سوی کسی که اثر به او تقدیم شده بود، به تثبیت شهرت بینالمللی چایکوفسکی کمک کرد؛ اجرای نخست جهانی موفقیتآمیز آن در سال ۱۸۷۵ در بوستون برگزار شد. اپرای «یوگنی آنگین» (۱۸۷۸، با بازنگری در ۱۸۸۵) و صحنهٔ نامهنگاری شگفتانگیز آن نیز به همان اندازه پیشرو بود. چایکوفسکی در بالههای «دریاچهٔ قو» (۱۸۷۶)، «زیبای خفته» (۱۸۸۹) و «فندقشکن» (۱۸۹۲)، ژانری را که تا آن زمان سطحی و کممایه تلقی میشد، به اوجهایی کمنظیر رساند. هر یک از این بالهها الگویی از انسجام سمفونیکاند که با ملودیهای فریبنده و ارکستراسیونی خلاقانه همراه شدهاند. چایکوفسکی آثاری چون «واریاسیونهای روکوکو» (۱۸۷۶) و اپرای «ملکهٔ اسپاد» (۱۸۹۰) را نیز تصنیف کرد؛ آثاری که با ادای احترام به موتسارتِ محبوبش و معماری باشکوه سنپترزبورگ، تصویری آرمانی از قرن هجدهم را گرامی میداشتند. چایکوفسکی در سال ۱۸۹۳، در اوج شهرت خود، بیمار شد و تنها چند روز پس از رهبری اجرای نخست سمفونی تراژیک شمارهٔ ۶ خود، با عنوان «پاتتیک» (اندوهبار)، بهطور غیرمنتظره درگذشت.