
Conductor , Lute
.(1954)
پل اودت (Paul O’Dette)، نوازندهٔ لوت، از معدود موسیقیدانانی است که در این ساز به جایگاهی چنین استوار و تأثیرگذار دست یافتهاند. در واقع، اودت به شکلگیری معیارهای فنی و سبکیای کمک کرد که نوازندگان موسیقی قدیم در سدهٔ بیستویکم میکوشند به آنها دست یابند. او با این کار، جنبش اجرای تاریخی را به ترکیبی کمنظیر از شناخت تاریخی، دقت در شیوهٔ اجرایی متناسب با هر ساز و سبک، و بیان هنری جسورانه مجهز کرد. اودت زمانی دربارهٔ آغاز نوازندگی لوت گفته بود: «به یاد دارم وقتی تازه نواختن لوت را شروع کرده بودم، تصور رایج این بود که موسیقی رنسانس، بهنوعی موسیقیِ پیش از بیان عاطفی است؛ گویی مردم در آن از تغییرات شدت صدا یا رنگهای صوتی استفاده نمیکردند... اما هرچه بیشتر آموختیم، دریافتیم که در واقع، تمام این ابزارهای بیانی در سراسر سدهٔ شانزدهم به کار گرفته میشدند.» اودت تا حد زیادی سزاوار آن است که این جنبه از موسیقی قدیم را به کانون توجه در اجرای تاریخی بازگردانده است. اودت در ۲ فوریهٔ ۱۹۵۴ در پیتسبرگِ ایالت پنسیلوانیا متولد شد. مسیر موسیقایی او با نوازندگی گیتار الکتریک در یک گروه راک آغاز شد. او که از نبود توافقی روشن دربارهٔ روشهای آموزشی در دنیای گیتار راک سرخورده شده بود و به دنبال سطح بالاتری از دقت فنی و انضباط میگشت، به توصیهٔ یکی از دوستانش به سراغ استادی در زمینهٔ گیتار کلاسیک رفت تا نوازندگی خود را بهبود بخشد. نخستین تکلیف او نزد استاد جدید، یادگیری چند قطعهٔ لوت از دورهٔ رنسانس بود که برای گیتار تنظیم شده بودند. صدادهی این موسیقی بیدرنگ او را مجذوب کرد و به جستوجوی ضبطهایی از اجرای آن با سازهای اصیل پرداخت. در طول چند دههٔ بعد، مجموعهٔ سازهای او گسترش یافت و بیش از ۲۰ ساز را در بر گرفت؛ از جمله لوت، آرچلوت، کیتارونه و گیتار باروک. او موسیقی قدیم را در مدرسهٔ عالی موسیقی بازل (Schola Cantorum Basiliensis) آموخت، با توماس بینکلی (Thomas Binkley) و گروه «استودیو دِر فروئن موزیک» (Studio der frühen Musik) به مطالعهٔ شیوههای اجرای موسیقی قرون وسطی و رنسانس پرداخت، نزد اوگن دومبوا (Eugen Dombois) لوت نواخت و با کریستوفر پارکِنینگ (Christopher Parkening) و مایکل لوریمِر (Michael Lorimer) گیتار آموخت. اودت در سال ۱۹۷۶ مدیر بخش موسیقی قدیم در مدرسهٔ موسیقی ایستمن (Eastman School of Music) شد. او در بیش از ۱۰۰ ضبط موسیقی حضور داشته است؛ هم بهعنوان نوازندهٔ اصلی و هم در همکاری با هنرمندان برجستهای چون نایجل راجرز (Nigel Rogers)، کریستوفر هوگوود (Christopher Hogwood)، جوردی ساوال (Jordi Savall)، ترور پینوک (Trevor Pinnock) و گوستاو لئونهارت (Gustav Leonhardt). او برای چندین شرکت ضبط، از جمله هارمونیا موندی (Harmonia Mundi)، سیپیاو (CPO)، ئیامآی کلاسیکس (EMI Classics) و هایپریون (Hyperion)، آلبوم منتشر کرده است. از افتخارات او میتوان به چندین نامزدی برای عنوان «ضبط سال» اشاره کرد؛ از جمله برای ضبط بسیار تحسینشدهٔ آثار کامل لوتِ جان داولند در سال ۱۹۹۵. آلبوم ترانههای پورسل که در سال ۱۹۹۶ با همکاری سیلویا مکنِیر (Sylvia McNair) منتشر کرد، جایزهٔ گرمی را به دست آورد. اودت در مجموع هفت بار نامزد جایزهٔ گرمی شده است؛ از جمله در بخش بهترین ضبط اپرا که در سال ۲۰۱۴ برای آلبوم شارپنتیه: فرود اورفئوس به جهان زیرین (Charpentier: La Descente d’Orphée aux Enfers) برنده شد. او در سال ۲۰۱۹ نیز برای آلبوم شارپنتیه: هنرهای فلوریسان؛ لذتهای ورسای (Charpentier: Les Arts Florissants; Les Plaisirs de Versailles) نامزد همین جایزه شد. در سال ۲۰۲۰، اودت به استیون استابز (Stephen Stubbs) پیوست تا ارکستر جشنوارهٔ موسیقی قدیم بوستون را در ضبط اپرای المیرا (Almira) اثر هندل، برای شرکت سیپیاو، رهبری کند. شاید بتوان سبک اودت را عمیقاً انسانی توصیف کرد. یکی از عناصر اساسی صدای او، آگاهیاش از مؤلفههای قومی و رقصمحوری است که در موسیقی حضور دارند. حرکات و اشارات رقصگونهای که ــ هرچند گاهی تنها به شکلی قراردادی و سبکپردازیشده ــ با جملههای موسیقایی تناسب دارند، در شکل حرکت و جملهبندی خطوط ملودیک او جلوه مییابند. اودت مقایسهٔ روشنگر دیگری نیز مطرح میکند که بر نوشتههای همعصر با این موسیقی استوار است: «تمام منابع سدهٔ شانزدهم میگویند بهترین نوازندگان کسانی هستند که میتوانند شما را به این باور برسانند که در حال شنیدن کلام هستید؛ بهترین نوازندگی سازی میکوشد تا حد امکان از هر نظر صدای انسان را تقلید کند.» این فلسفهٔ دلنشین و مبتنی بر شناخت تاریخی، در کنار تکنیک بینقص اودت، اجرای موسیقی قدیم را برای او به فعالیتی خلاقانه بدل کرده است، نه صرفاً تلاشی برای حفظ و بازسازی آثار گذشته. ~ جرمی گریشام (Jeremy Grimshaw)