
Composer
.(1833 - 1897)
1990
عکسهای یوهانس برامس، مردی باوقار و مقتدر را نشان میدهند که ریشی پرپشت و ظاهری اشرافی داشت؛ اما در پس این چهرهٔ عمومی، شخصیتی خجالتی، گرفتار تردیدهای عمیق نسبت به تواناییهای خود و بهشدت مالیخولیایی پنهان بود. برامس در سال ۱۸۳۳ در هامبورگ و در خانوادهای کمبضاعت متولد شد، اما بهتدریج به یکی از برجستهترین نمایندگان موسیقی سمفونیک آلمان در سراسر جهان تبدیل شد. این روبرت شومان بود که استعداد خارقالعادهٔ او را در جوانی کشف کرد و مورد حمایت قرار داد. بااینحال، فروپاشی روانی شومان و ابتلای او به بیماری روانی، تأثیری عمیق و ماندگار بر زندگی برامس گذاشت. پس از آن، رابطهای عاطفی و از نظر خلاقیت هنری بسیار تأثیرگذار، اما پیچیده و سرانجام ناکام، میان او و کلارا شومان، همسر روبرت، شکل گرفت. برامس هرگز ازدواج نکرد و شواهدی از روابط عاشقانهٔ مهم و پایدار در زندگی او وجود ندارد؛ بااینحال، زنان در زندگیاش جایگاه ویژهای داشتند و بسیاری از آنها دوستان نزدیک و همرازان هنری او بودند. سمفونیها و کنسرتوهای باشکوه برامس همچنان از آثار اصلی و ثابت رپرتوار کنسرتی جهان به شمار میروند. این آثار چنان از اطمینان و تسلط آهنگساز بر زبان موسیقی حکایت دارند که کمتر میتوان از دشواریها و کشمکشهای درونی او برای خلق آنها آگاه شد. برای نمونه، طرح اولیهٔ سمفونی شمارهٔ ۱ در سال ۱۸۵۵ شکل گرفت، اما برامس نزدیک به دو دهه با وسواس و رنج فراوان روی آن کار کرد تا سرانجام آن را به پایان برساند. بااینحال، از دیدگاه بسیاری از شنوندگان، شخصیترین و زیباترین جلوههای هنری برامس را باید در آثار موسیقی مجلسی، قطعات پیانویی و ترانههای او جستوجو کرد. او در این آثار، دور از صحنهٔ بزرگ و فضای رسمی کنسرت، فرصت یافت تا شخصیت واقعی خود را با تمام حساسیتهای عمیق و روحیهٔ مالیخولیاییاش آشکار کند. این ویژگی بیش از هر جا در کوئینتت باشکوه کلارینت او نمایان است؛ اثری با حالوهوایی پاییزی و سرشار از تأمل که برامس پس از اعلام بازنشستگی رسمی خود در سال ۱۸۹۰ تصنیف کرد. برامس در سال ۱۸۹۷ در وین، شهری که آن را بهعنوان زادگاه هنری و محل زندگی خود برگزیده بود، درگذشت؛ کمتر از یک سال پس از درگذشت کلارا شومان.