
Composer
.(1732 - 1809)
هایدن در دوران حیاتش به «بابا هایدن» شهرت داشت. در قرن نوزدهم، لقب «پدر سمفونی» را به او دادند؛ هرچند او سمفونی را ابداع نکرده بود. همچنین از او با عنوان «پدر کوارتت زهی» یاد کردند؛ لقبی که احتمالاً سزاوارش بود. بااینحال، این عنوانهای صمیمانه، ذهن جستوجوگر، شوخطبعی سرزنده و توانایی شگفتانگیز او در آهنگسازی را بهدرستی بازتاب نمیدهند. هایدن در سال ۱۷۳۲ متولد شد و نزدیک به نیم قرن برای یک خاندان شاهزاده در کاخی دورافتاده در مناطق روستایی مجارستان کار کرد. او به همین دلیل، به گفتهٔ خودش، «مجبور شد اصیل و نوآور باشد». هایدن نهتنها سمفونی و کوارتت زهی، بلکه سونات پیانو، تریوی پیانو و دیگر قالبهای رایج زمان خود را نیز با انسجام ساختاری و گسترهٔ بیانی چشمگیری غنی کرد. آثار او تأثیری عمیق بر دوست جوانش موتسارت، شاگرد جوانترش بتهوون و تقریباً تمام موسیقیدانان اروپا گذاشت. افزون بر این، او برای سازهای نامتعارفی چون باریتون ــ نوعی ساز زهی آرشهای شبیه ویولا دا گامبا ــ و لیرای اورگانیزاتا، ترکیبی از هوردیگوردی و ارگ، رپرتوارهایی پدید آورد. هایدن در دهههای ۱۷۷۰ و ۱۷۸۰ به آهنگسازی پرکار در زمینهٔ اپرا تبدیل شد؛ هرچند اپراهایش خیلی زود از مد افتادند و تنها در سالهای اخیر بار دیگر مورد ارزیابی قرار گرفتهاند. او در دههٔ ۱۷۹۰، هنگام اقامت در لندن، دوازده سمفونی پایانی خود را نوشت؛ آثاری که در میان ۱۰۶ سمفونی او جایگاهی برجسته دارند و نقطهٔ اوج کارنامهٔ سمفونیکش به شمار میروند. سپس، در سالهای پایانی عمرش در وین، با نوشتن شش مس بزرگ برای روز نامِ شاهزادهخانمِ حامی خود و نیز دو اوراتوریوی باشکوه، آفرینش و فصلها، از آن دستاوردها نیز فراتر رفت. او در این آثار، سبک باشکوه موسیقی کُرال هندل را برای قرن جدید بازآفرینی کرد.