Alfonso X El Sabio

آلفونسوی دهم (Alfonso X، ۱۲۲۱–۱۲۸۴)، پادشاه کاستیا، لئون و گالیسیا و یکی از برجسته‌ترین چهره‌های فرهنگی اروپای قرن سیزدهم بود. او که به لقب «دانا» (El Sabio) شهرت داشت، فراتر از نقش سیاسی خود، از حامیان مهم ادبیات، علم و موسیقی در قرون وسطی به شمار می‌رود. مهم‌ترین میراث موسیقایی مرتبط با آلفونسو دهم، مجموعهٔ مشهور «کانتیگاس د سانتا ماریا» (Cantigas de Santa Maria) است. این مجموعه شامل حدود ۴۲۰ ترانه و شعر در ستایش مریم مقدس و روایت معجزات منسوب به اوست که به زبان گالیسی-پرتغالی سروده شده و بخش عمدهٔ آن با نت‌نویسی موسیقایی همراه است. این اثر یکی از ارزشمندترین منابع باقی‌مانده برای شناخت موسیقی و فرهنگ موسیقایی اروپای قرون وسطی محسوب می‌شود. اگرچه سرایندگان و آهنگسازان بسیاری از این ترانه‌ها ناشناس هستند، سنت تاریخی و پژوهشی، آلفونسو دهم را با گردآوری، سفارش و حمایت از این مجموعه پیوند می‌دهد. به همین دلیل، نام او جایگاه ویژه‌ای در تاریخ موسیقی قرون وسطی دارد و «کانتیگاس د سانتا ماریا» همچنان یکی از مهم‌ترین مجموعه‌های موسیقیایی آن دوره برای پژوهشگران و گروه‌های اجرای موسیقی قدیم است. اهمیت آلفونسو دهم تنها به موسیقی محدود نمی‌شود. او دربار خود را به مرکزی برای فعالیت‌های علمی و فرهنگی تبدیل کرد و از همکاری مسیحیان، یهودیان و مسلمانان بهره گرفت. حمایت او از ترجمه و تدوین آثار علمی و ادبی، به گسترش دانش و فرهنگ در شبه‌جزیرهٔ ایبری کمک کرد. آلفونسوی دهم در سال ۱۲۸۴ در سویا درگذشت، اما میراث فرهنگی او، به‌ویژه «کانتیگاس د سانتا ماریا»، همچنان بخش مهمی از تاریخ موسیقی و فرهنگ قرون وسطی را تشکیل می‌دهد.